گیاه آب مورد نیاز خود را از طریق ریشه ها از خاک جذب می کند. بنابراین موجودیت آب در خاک از عوامل اصلی رشد ریشه گیاه است.
علاوه بر این از خصوصیات خاک مانند پایداری ، خمیری، مقاومت ، قابلیت فشرده شدن، نفوذ پذیری و قابلیت عبور و مرور در خاک بستگی به مقدار آن دارد. رطوبت خاک بر مقار هوای موجود در خاک و تبادل گازها در آن نیز مؤثر است. فعالیت موجودات ریز خاک واکنش های شیمیایی خاک نیز تابعی از مقدار رطوبت آن است.
مقدار آب موجود در هر جرم یا حجم خاک را رطوبت (moisture content) و حالت با وضعیت فیزیکو- شیمیایی آب در خاک را پتانسیل آن گویند. در واقع مقدار رطوبت تنها بیان کننده این است که چه مقدار آب در خاک وجود دارد. اما پتانسیل آب درخاک برای ما توصیف می کند که توان انجام کار توسط رطوبت چگونه است. مثلاً یکی از مهمترین اجزاء پتانسیل آب در خاک پتانسیل ماتریک آن است که توسط آن مشخص می شود آب با چه نیرویی در خاک نگهداری شده و چگونه از نقطه ای به نقطه دیگر قابل جابه جا شدن است. البته باید توجه داشت که رطوبت و پتانسیل خاک وابسته به یکدیگربوده و شناسایی رابطه آنها از ابزارهای مهم در مدیریت آبیاری و بهره برداری از خاک است.